سفارشات چاپ و طراحی خود را در اگر طراح و چاپخانه دار هستید در

ورود کاربر

آگهی های جدید بروز شده

پربازدیدترین آگهی ها

تصویب نهائی قانون ننگین کاپیتولاسیون

تصویب نهائی قانون ننگین کاپیتولاسیون
تعداد بازدید : 12717

● تصویب نهائی قانون ننگین کاپیتولاسیون
قانون کاپیتولاسیون در چنین روزی از سال ۱۳۴۳ هجری شمسی توسط حسنعلی منصور به مجلس شورای ملی برده شد و به تصویب نمایندگان این مجلس رسید.
یکی از بزرگ‌ترین خیانت‌های حکومت پهلوی پس از قیام پانزدهم خردادماه ۱۳۴۲ش که زمینه‌ساز تبعید حضرت امام خمینی (ره) به خارج از کشور به‌شمار می‌رود، تصویب لایحه کاپیتولاسیون در مجلس شورای ملی بود. این لایحه پس از برگزاری رفراندوم شاه و تصویب لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی - که هر دو با موضع‌گیری حضرت امام (ره) روبه‌رو شدند - در مجلس طرح گردید.
برداشتن موانع حقوقی و قانونی حضور نیروهای آمریکایی در ایران و تضمین امنیت آنان برای شاه اهمیت داشت. به‌ویژه آن‌که وی برای اجرای سریع اصلاحات اقتصادی و سیاسی مورد نظر کاخ سفید، تحت فشار آمریکا قرار گرفته بود. در این شرایط، احیاء نظام کاپیتولاسیون با هدف اعطای مصونیت سیاسی و کنسولی به اتباع آمریکایی در ایران در دستور کار دولت قرار گرفت‌.
کاپیتولاسیون سرانجام پس از پیروزی انقلاب اسلامی در بیست و سوم اردیبهشت‌ماه ۱۳۵۸ش توسط نظام جمهوری اسلامی ایران رسماً لغو گردید. در بیانیه وزارت خارجه چنین آمده بود: «به پیشنهاد هیأت وزیران دولت موقت جمهوری اسلامی ایران و تصویب شورای انقلاب اسلامی‌، قانون و مصوب ۲۱ مهر ۱۳۴۳ راجع به اجازه استفاده مستشاران نظامی آمریکا در ایران از مصونیت‌ها و معافیت‌های قرارداد وین (کاپیتولاسیون‌) از تاریخ ۲۳ اردیبهشت ۱۳۵۸ لغو شد.»



«کاپیتولاسیون» در مفهوم عامه حقوقی، عبارت است از نظام قضاوت کنسولی و برخی تضمینات و امتیازات و مصونیت‌های قضایی که به‌موجب تصمیمات یک‌جانبه یا اسناد قضایی دیگر به دول مسیحی در سرزمین‌های غیرمسیحی داده می‌شد. به اتکای این امتیاز، یک کشور اقتدارات برون‌مرزی به ضرر کشور دیگری پیدا می‌کرد و طبق آن، اتباع بیگانه از شمول قوانین جزائی و مدنی در قلمرو کشور میزبان مستثنی می‌شدند.
در تاریخ ایران، حق کاپیتولاسیون چندین‌بار به بیگانگان اعطا شد. شاه سلطان حسین صفوی و فتحعلی‌شاه قاجار از این امتیاز برای حفظ تاج و تخت خود استفاده نمودند تا از اشغال پایتخت توسط بیگانگان جلوگیری کنند. اما باید گفت مفتضحانه‌ترین تصویب لایحه کاپیتولاسیون در زمان پهلوی دوم رخ داد که در مجلس و آن هم در زمانی اعطا می‌گردید که اکثر مردم بیدار شده‌ بودند.
مقررات کاپیتولاسیون اگرچه از دوران صفویه به‌صورت نانوشته درمورد تجار و اتباع اروپایی رعایت می‌شد، اما به‌صورت قانون، از دوران قاجار و متعاقب جنگ‌های ایران و روس به اجرا درآمد. این مقررات برای اولین‌بار در ۱۸۲۸م به‌موجب عهدنامه ترکمانچای از طرف دولت روسیه تزاری بر ایران تحمیل شد. پس از آن بود که انگلستان و سایر کشورهای اروپایی رسماً از این امتیاز بهره‌مند شدند. فصل هفتم‌، هشتم و نهم معاهده ترکمانچای که به مسائل حقوقی و جزائی اتباع روسیه در ایران مربوط است‌، مهم‌ترین قسمت عهدنامه بود؛ چرا که با اجرای این فصول رژیم کاپیتولاسیون به نفع روس‌ها برقرار شد.
اگرچه در ۱۹۲۱م یک روز قبل از کودتای سیدضیاء، روسیه شوروی به‌طور یک‌جانبه کاپیتولاسیون را به‌عنوان نهاد استعماری تزار‌ها لغو کرد اما معاهده کاپیتولاسیون منعقده با تزار‌ها ۹۹ ساله بود و دستور رضاخان برای لغو این امتیاز - درست در پایان دوره، ۱۹۲۷م - صادر شد. به هرحال، آنچه که از ۱۳۰۷ش توسط رضاخان به‌عنوان اعلام لغو کاپیتولاسیون آغاز شد، هرگز مشخصات مبارزه سالم و صادقانه علیه این پدیده ظالمانه استعماری را در بر نداشت‌. به‌ویژه آن‌که در دوران فرزند وی، گام‌های بلندتری با هدف احیأ این پدیده شوم در ایران برداشته شد.
اردیبهشت‌ماه ۱۳۰۶ش، وزارت خارجه ایران طی اعلامیه‌ای لغو کاپیتولاسیون در ایران را اعلام کرد. این اعلامیه یک سال پس از تاج‌گذاری رضاشاه انتشار یافت و یک سال پس از انتشار، کلیه عهدنامه‌ها و قراردادهایی که در دوران قاجار، امتیازاتی را برای دولت‌های خارجی در نظر گرفته بود، باطل اعلام شد. با این‌همه، ابلاغیه‌هایی از طرف وزارت امور خارجه جدید به بعضی سفارتخانه‌های اروپایی‌، از جمله انگلستان‌، آلمان‌، هلند، سوئیس و... ارسال شد و در آن‌ها حقوق ویژه و مزایای سیاسی و اقتصادی و قضایی کشورهای متبوع آن‌ها محترم شمرده شد.
این نامه‌ها و موافقت‌هایی که با درخواست وزیران مختار بعضی کشورهای اروپایی برای حفظ اعتبار و آزادی‌های قضایی اتباعشان در ایران می‌شد، نشان می‌داد که هدف رضاخان از اعلام لغو کاپیتولاسیون، صرفاً تبلیغ وجهه ضداستعماری برای خود در ایران آن روز، به مدد مطبوعات و رسانه‌های گروهی بوده است.
برای مثال در‌‌ همان روز بیستم اردیبهشت‌ماه ۱۳۰۷ش که رسماً تمامی معاهدات تضمین‌کننده امتیازات خارجی‌ها در ایران باطل اعلام شد، وزارت امور خارجه ایران در نامه‌ای به «روبرت هانری کلایو» وزیرمختار انگلیس در تهران، دولت متبوع وی را از آزادی اتباع انگلیسی در ایران هم‌چون روال گذشته مطمئن ساخت‌. این نامه در ۱۸ بند شامل تعهد سیستم قضایی ایران به حفظ حقوق، اختیارات و مایملک اتباع انگلیسی برای وزیرمختار آن کشور در تهران ارسال شد. وزارت خارجه ایران در‌‌ همان روز طی نامه دیگری، وزیرمختار انگلستان را از آزادی فعالیت مذهبی میسیونرهای آن کشور نیز مطمئن ساخت.
چنین نامه‌هایی در بیست و چهارم و بیست و ششم اردیبهشت‌ماه برای سفارت آمریکا و در بیست و پنجم اردیبهشت‌ماه برای وزیرمختار آلمان در تهران ارسال شد. سپس در مراحل بعد، پیمان‌های جداگانه دیگری با هدف احیاء مقررات کاپیتولاسیون با فرانسه‌، سوئد، دانمارک و سایر کشورهای مقتدر آن روز اروپا به امضأ رسید.
در آن دوره، رضاخان به‌دلیل اقدامات ضداسلامی‌اش از جمله دستورالعمل‌هایی که برای تعطیلی مجالس روضه‌خوانی، خطابه‌های مذهبی و ممنوعیت تدریس دروس دینی و قرآن در مدارس صادر کرده بود، سخت مورد تنفر مردم قرار داشت‌. هجرت اعتراض‌آمیز علما به قم و تحصن آنان در ۱۳۰۶ش نشانگر نفرتی بود که در جامعه ایران نسبت به رضاخان و دولتش وجود داشت‌.
بانی اصلی باز شدن پای آمریکایی‌ها به ایران پس از جنگ جهانی دوم و واگذاری امتیازات قضایی و امنیتی به آنان، قوام‌السلطنه بود. اولین دسته از نیروهای نظامی آمریکا تحت عنوان «میسیون نظامی»، آذرماه ۱۳۲۱ش - دوره نخست‌وزیری قوام‌السلطنه - با مصونیت‌های قضایی وارد ایران شدند.
در دوران حکومت سهیلی نیز قراردادهای دیگری در زمینه استخدام مستشاران آمریکایی، به بهانه اصلاح سیستم اداری ارتش به امضا رسید که هریک از آن‌ها دربرگیرنده امتیازات خاصی برای خانواده‌ها و وابستگان نظامیان آمریکایی بود. اما نقطه اوج این امتیازدهی‌ها، به دوران نخست‌وزیری حسنعلی منصور و امیراسدالله علم بازمی‌گردد.
پیشنهاد تصویب کاپیتولاسیون در اسفندماه ۱۳۴۰ش از سوی سفارت آمریکا به دولت امیراسدالله علم داده شد. این پیشنهاد در سیزدهم مهرماه ۱۳۴۲ش در کابینه علم و سوم مردادماه ۱۳۴۳ش در مجلس سنا به تصویب رسید. سپس در تاریخ بیست و یکم مهرماه سال ۱۳۴۳ هجری شمسی، حسنعلی منصور نخست‌وزیر وقت این لایحه را به مجلس شورای ملی برد و به تصویب نمایندگان مجلس رساند.
در پی این مصوبه، حضرت امام (ره) در چهارم آبان‌ماه ۱۳۴۳ش، اقدام رژیم در تصویب این لایحه را مورد انتقاد شدید قرار دادند. پیش از سخنرانی امام (ره)، شاه برای بازداشتن ایشان از ایراد سخنرانی در چنین روزی، نماینده‌ای را به قم اعزام کرد، اما امام (ره) نماینده شاه را به حضور نپذیرفتند و در روز موعود یکی از مهم‌ترین سخنرانی‌های خود را در حضور جمع کثیری از روحانیون و مردم قم ایراد کردند. این نطق به‌منزله محاکمه دخالت‌های غیرقانونی هیأت حاکمه آمریکا در ایران اسلامی بود.
سخنرانی امام (ره) با این جملات آغاز شد: «... عزت ما پایکوب شد، عظمت ایران از بین رفت‌، عظمت ارتش ایران را پایکوب کردند. قانونی را به مجلس بردند که در آن ما را ملحق کردند به پیمان وین‌... که تمام مستشاران نظامی آمریکا با خانواده‌هایشان‌، با کارمندهای فنی‌شان با کارمندان اداری‌شان‌، با خدمه‌شان‌... از هر جنایتی که در ایران بکنند، مصون هستند. آقا من اعلام خطر می‌کنم‌،‌ای ارتش ایران من اعلام خطر می‌کنم‌،‌ ای سیاسیون ایران من اعلام خطر می‌کنم‌... والله گناهکار است کسی که فریاد نکند. ‌ای سران اسلام به داد اسلام برسید.‌ ای علمای نجف به داد اسلام برسید. ‌ای علمای قم به داد اسلام برسید...»
در همین سخنرانی، امام (ره) جملات معروف خود «آمریکا از انگلیس بد‌تر، انگلیس از آمریکا بد‌تر، شوروی از همه بد‌تر، همه از هم بد‌تر، همه از هم پلید‌تر. اما امروز سروکار ما با این خبیث‌هاست‌. با آمریکاست‌. رئیس‌جمهور آمریکا بداند این معنا را که منفور‌ترین افراد دنیاست پیش ملت ما... تمام گرفتاری ما از این آمریکاست‌. تمام گرفتاری ما از این اسرائیل است‌، اسرائیل هم از آمریکاست.» را بیان داشتند.
هم‌چنین، امام (ره) در همین روز - چهارم آبان‌ماه ۱۳۴۳ش - بیانیه‌ای صادر کردند‌: «دنیا بداند که هر گرفتاری‌ای که ملت ایران و ملل مسلمین دارند از اجانب است‌، از آمریکاست‌. ملل اسلام از اجانب عموماً و از آمریکا خصوصاً متنفر است‌.» در این بیانیه از کاپیتولاسیون به‌عنوان «سند بردگی ملت ایران‌» یاد شده است.

|||

خبرگزاری ایمنا


کلمات کلیدی :
تصویب نهائی قانون ننگین کاپیتولاسیون - آگهی رایگان | تبلیغات رایگان | درج آگهی رایگان در چیست دات کام -

مطالب و اخبار مرتبط و مشابه
تغذیه وسلامتی
تغذیه وسلامتی
تغذیه وسلامتی
ليمو ترش
ليمو ترش
ليمو ترش
با گیاهان دارویی به جنگ آنفلوآنزا برویم
با گیاهان دارویی به جنگ آنفلوآنزا برویم
با گیاهان دارویی به جنگ آنفلوآنزا برویم
خانه‌های هوشمند برای ایمنی سالمندان
خانه‌های هوشمند برای ایمنی سالمندان
خانه‌های هوشمند برای ایمنی سالمندان
بازی‌های رایانه ای چه بر سر مغز می آورند!!
بازی‌های رایانه ای چه بر سر مغز می آورند!!
بازی‌های رایانه ای چه بر سر مغز می آورند!!
حرف مفت
حرف مفت
حرف مفت



» نظرات
نام کاربر :
آدرس ایمیل :
کد امنیتی :

جهت تغییر کد امنیتی بر روی آن کلیک کنید
توضیحات :